Năm nào cũng vậy, cứ gần tết
Nguyên đán, viên tri phủ Hoàng
Hóa cùng vợ đi chợ tết. Từ phủ ra
chợ Bút Sơn rất gần, nhưng vốn
tính hách dịch, quan phủ bắt lính
cáng ra tận cổng chợ và mang theo
hai cái lọng xanh che.

Hồi này, Xiển Bột hãy còn nhỏ,
xong thấy cái oai rởm của quan
thì ghét lắm. Xiển mang một con
chó con đi chợ, nhưng không bán,
cứ ôm ở trước bụng, lúc thì chen
đi trước quan, lúc thì lùi lại đi sau
quan. Thấy Xiển mang chó, ai cũng
tưởng Xiển mới mua, liên hỏi:

- Chó bao nhiêu?

Xiển trả lời: - Quan đấy!
Quan phủ biết thằng bé ôm chó
chửi xỏ mình, cho lính bắt lại hỏi:

- Ai xui mày ăn nói như thế?
Xiển đáp:

- Bẩm quan, nhà con muốn nuôi
mọt con chó con để dọn cứt cho
em, nên bố mẹ con bảo con đi
mua.

Quan hỏi: - Mày là con cái nhà ai?
Xiển trả lời: - Bẩm con là chắt cụ
Trạng Quỳnh ạ!

Quan nghe nói Xiển là chắt cụ
Trạng Quỳnh thì có ý gờm, nhưng
chưa tin lắm.

- Ðã là chắt cụ Trạng tất phải hay
chữ. Thế mày có đi học không?
Xiển đáp: - Bẩm quan, con là học
trò giỏi nhất vùng này ạ, quan lớn
không đi học nên không biết đó
thôi.

Thấy Xiển vẫn tìm cách xỏ mình,
quan nổi giận:

- Mày vô lễ! Nhưng đã nhận là học
trò giỏi thì phải đối câu này. Hay
tao tha tội. Dở tao đánh đòn.
Quan đọc: "Roi thất phân đánh đít
mẹ học trò".

Xiển hỏi:

- Xin phép hỏi: "Roi" đối với "lọng"
có được không ạ?

Quan đáp: - Ðược.
Xiển lại hỏi:

- Thế "đít" đối với "đầu", "mẹ" đối
với "cha" có được không ạ?
Quan lại đáp: - Ðược!

Xiển toan hỏi nữa. Quan Quát: -
Không được hỏi nữa. Ðối đi!
Xiển liền đối: "Lọng bát bông che
đầu cha quan lớn!"

Không ngờ Xiển lại dám chửi mình
một lần nữa, để chữa thẹn, quan
lấy giọng bề trên mắng Xiển qua
loa một vài câu, rồi quát bảo lính
hầu sửa soạn ra về.